Vier IJmondiale visies stonden centraal op een symposium ‘Toekomstscenario voor de IJmond’ op 29 oktober in Cineworld Beverwijk. Stedenbouwkundige Stefan Bödecker presenteerde zijn masterscriptie over dit onderwerp en had vier betrokken partijen uitgenodigd om hun kijk op de regio te geven. Dat leverde vier mooie vergezichten op.
Industrie, wonen, werken, landschap, bereikbaarheid en onderwijs vragen allemaal om ruimte in de IJmond. Hoe lossen we deze ruimtelijke puzzel op? Deze vraag staat centraal in de Master City Developer-scriptie van Bödecker, partner bij stedenbouwkundig bureau Studio Vinke uit Amsterdam. Hij kent het gebied goed, want heeft actief meegedacht over meerdere ruimtelijke ontwikkelingen in Beverwijk.
Keuzes maken voor de toekomst
Dit symposium is niet bedoeld om één ideaal toekomstbeeld te kiezen, aldus Bödecker. Wél om scherper te krijgen waar opgaven elkaar raken, waar keuzes nodig zijn en welke ruimtelijke ingrepen en samenwerkingen de IJmond verder kunnen brengen. Aan de hand van vier ruimtelijke scenario’s gingen wethouder Adam Elzakalai (gemeente Beverwijk), Sabine Vink-Rinkel (Tata Academy), emeritus-hoogleraar Friso de Zeeuw, Patrick Swart (Techport) en Bödecker zelf met elkaar en de zaal in gesprek.
De IJmond is een regio die al meer dan honderd jaar wordt gedomineerd door de staalindustrie en waar de komende decennia grote veranderingen op stapel staan, zo trapte Bödecker af. Op LinkedIn vat hij zijn onderzoek als volgt samen:
“De belangrijkste conclusie? De transitie van Tata Steel is niet alleen een industriële transitie, maar vooral ook een opgave voor gebiedsontwikkeling in de gehele IJmond. Het onderzoek bracht mij naar Duinkerke in Frankrijk en Belval in Luxemburg. Twee industriële regio’s waar de staalindustrie een centrale rol speelt, maar waar heel verschillende ontwikkelpaden zijn gekozen. Met ontwerpend onderzoek heb ik verschillende toekomstscenario’s verkend, gebaseerd op de vier scenario’s van het Planbureau voor de Leefomgeving uit 2023. Wat mij betreft laat het onderzoek vooral zien hoe de verbeelding van mogelijke toekomsten kan helpen om het gesprek over de toekomst van een regio verder te brengen. We moeten met elkaar kijken welke investeringen nodig zijn om onze economie sterk te houden én onze leefomgeving gezonder en aantrekkelijker te maken.”
Wethouder Adam Elzakalai (Economie, Ruimtelijke Ordening):
“Beverwijk heeft een brede maakindustrie, is een logistiek knooppunt en levert een belangrijke bijdrage aan de energietransitie. We zijn van grote betekenis voor de regio. Dat vraagt wel om een goede balans. De kracht van onze economie mag niet ten koste gaan van de gezondheid en leefbaarheid van onze inwoners. Daarom vind ik deze bijeenkomst zo belangrijk. We moeten met elkaar kijken welke investeringen nodig zijn om onze economie sterk te houden én onze leefomgeving gezonder en aantrekkelijker te maken. Zelf werk ik langs drie lijnen: ruimte voor een sterke economie, een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving én het eigen karakter van Beverwijk behouden. Ik zeg het weleens zo: als je geblinddoekt in Beverwijk landt, moet je kunnen voelen dat je in Beverwijk bent. We hoeven niet op alle andere steden te lijken. We moeten voortbouwen op wat ons uniek maakt.”
Emeritus-hoogleraar Friso de Zeeuw vatte zijn bijdrage samen op LinkedIn:
“IJmond, maak een plan! En als vervolg daarop: een Regionale Investeringsagenda. Positioneer je in de EU. Normaal gesproken zeggen we: ‘Nee toch, niet wéér een plan’. Maar voor de IJmond heeft het meerwaarde; er zijn te veel losse eindjes, losse ideeën en verdeeldheid. Een belangrijke randvoorwaarde is dat Tata Steel en de rijksoverheid eindelijk tot afspraken komen over de transformatie naar groen staal. Als tweede randvoorwaarde geldt: verbetering van de brede welvaart in de IJmond. Daarbij gaat het om economie, inkomen, wonen, werk, sociale samenhang, veiligheid en gezondheid. Dat laatste verdient serieuze aandacht, maar niet op de eenzijdige, bijna obsessieve manier waarop een minderheid dit onderwerp nu benadert, daarin kritiekloos gevolgd door een deel van de media. Op de meetlat van de brede welvaart scoort de IJmond, in afwijking van het scheefgetrokken imago, nu al een verdienstelijke middenpositie in.”
Voor een IJmond-plan kwamen tijdens het symposium meerdere ideeën ter tafel, waaronder een techcampus. Zowel Sabine Vink (hoofd van de Tata Academy) als Patrick Swart (directeur van Techport) gingen hierop in. Het binden van jonge mensen aan de regio is essentieel, betoogden beide sprekers. De zaal was het volmondig met hen eens.
Het symposium in Cineworld Beverwijk is door Bödecker samen met gemeente Beverwijk georganiseerd. Vanuit Studio Vinke wordt kennis van stedenbouw, gebiedsontwikkeling en ontwerpend onderzoek ingebracht.
